Recensie over het boek "Houden van de aarde" door Petra Essink in Stroom het tijdschrift van Antroposana

Een prachtboek boordevol eyeopeners die uitnodigen om heerlijk, grondig, maar ook met de nodige lichtheid aan de slag te gaan met het nieuwe onderzoeken en het nieuwe verzorgen van de aarde, waarin de vitale en gezond makende voeding van de toekomst kan wortelen.

Het boek Houden van de aarde, geschreven door Michiel Rietveld (landbouwkundig ingenieur en oprichter van centrum Kraaybeekerhof in Driebergen) is te zien als een krachtige aftrap naar een nieuwe vorm van wetenschap. 'Een wetenschap die de eenzijdig fysieke kant durft op te rekken naar een inclusieve wetenschap die ook het geestelijk-spirituele als kenobject heeft.' (MR)

Het eerste deel van het boek behelst een reis door de geschiedenis van de agrarische verzorging van de aarde. Welke landbouwsystemen waren en zijn er, en met welke ogen keek en kijkt men naar landbouw? Duidelijk wordt dat de biologische (dynamische) boeren en boerinnen van nu de wegbereiders zijn voor een mondiaal bewustzijn op het gebied van duurzaamheid en milieu, van de aardeverzorging van de toekomst.

De tweede helft van het boek is meer praktisch van aard. Wat zijn preparaten, waarom zijn ze nodig en hoe maak je ze? Hoe creëer je een goede composthoop? Wat is een bedrijfsindividualiteit en hoe verzorg je die? Heel mooi wordt beschreven hoe het verzorgen van de bodemprocessen en het opbouwen van een levendige dus duurzame bodemvruchtbaarheid, niet kan zonder: de regenworm. Ode aan de regenworm is de titel van het prachtige hoofdstuk over dit knappe, niet te onderschatten bodemdier, 'het enige dier dat de belangrijke stabiele humus kan maken uit organisch materiaal'. 'Het is niet zo gek om je voor te stellen dat in een landbouw van de toekomst landbouwmaatregelen getoetst zullen worden op hun positieve bijdrage aan de activiteit en de ontwikkeling van de regenwormen populatie,' voorspelt Michiel. Ook het hoofdstuk over het bedreigde bijenvolk,'dat met zijn actieradius van 3 km zich dagelijks in een pulserende beweging zich over 28 vierkante kilometer uitbreidt en daarmee ineens het grootste landbouwhuisdier is geworden'(MR), is zeer de moeite van het lezen waard.

Het boek sluit af met een hoofdstuk over de relatie voeding en gezondheid. Michiel benadrukt het belang van een toekomstige voeding 'geïmpregneerd' met voldoende: vitaliteit, licht en warmte. Voedingskwaliteiten die in de BD-landbouw heel bewust verzorgd worden. De menselijke vitaliteit wordt sterker door de vertering van vitale planten en dieren. En planten (en dieren) die op een rustige manier en in ruime mate zonlicht en warmte in zich kunnen opnemen, versterken de mogelijkheid voor de mens om zich open te stellen voor de geestelijke en spirituele kanten van het leven.'Om te weten of iets gezond of ongezond voor ons is zullen we, als we voldoende oefenen met proeven en onze smaakorganen ontwikkelen, steeds meer kunnen vertrouwen op diezelfde (reuk- en) smaakorganen. Zij weten wat goed voor ons is en wat niet', beweert Michiel. Vooral iedereen die wel eens een lezing van Michiel Rietveld heeft bijgewoond, herkent in dit boek zijn originele en inspirerende manier van vertellen. En de geestige ondertoon maakt de diepgaande informatie goed verteerbaar. Wel is het zo dat het ene hoofdstuk vlotter geschreven is dan het andere. Hier en daar 'kraakt' de tekst een beetje, waar door je uit de stroom gehaald wordt. Alsof de vertaalslag van lezing naar boek op sommige plekken nog niet helemaal is doorgevoerd. Houden van de aarde is een echt grasduinboek, dat niet per se van A tot Z gelezen hoeft te worden. Voor mensen die vermoeden dat de aarde uit meer bestaat dan materie alleen, is dit boek een aanrader. Voor diegenen die al bekend zijn met de BD-landbouw is het boek ook een genot, omdat er nog steeds veel nieuwe inzichten uit te halen zijn. Als je het boek uit hebt, houd je nog meer van de aarde dan je al deed.